ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਜੇਕਰ ਵਕਤੇ ਵਿੱਚ 14 ਗੁਣ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਸ ਪਾਸੋਂ ਬਾਣੀ ਸੁਣਕੇ ਇਹ ਦਾਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੋਤਾ ਅੰਦਰ ਵੀ ਅਗਰ 14 ਗੁਣ ਹੋਵਣ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਰਸ ਗੁਰਮਤਿ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੋਤੇ ਵਕਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ 14-14 ਗੁਣ ਹੋਣ ਤੋਂ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਤੇ ਗੁਰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਗਹਿਰਾ ਅਕਸ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਨੂੰ ਨੂੰ ਇਹ 14 ਗੁਣ ਬਖਸ਼ੋ।।

ਵਕਤਾ ਦੇ 14 ਗੁਣ : ਸੁੰਦਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ । ਸੰਗਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਧੁਨ ਉੱਚੀ ਜਾਂ ਨੀਵੀਂ ਕਰਨੀ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ । 2. ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਤੇ ਸੰਕੋਚ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ । ਇਹ ਦੇਖੇ ਕਿ ਸ੍ਰੋਤੇ ਅਗਰ ਮਗਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸੰਖੇਪ ਅਰਥ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲੇ । 3. ਗੁਣ ਕਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਪਿਆਰੇ ਕਰਕੇ ਕਹਿਣਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ । 4. ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਧੁਨ ਕਰੇ ਕਿ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੋਤਿਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗੀ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ । 5. ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਸੱਚ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਝਿਝਕੇ ਨਾ । ਕਿਸੇ ਦੀ ਚਾਪਲੂਸੀ ਨਾ ਕਰੇ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਡੰਕੇ ਦੀ ਚੋਟ ਤੇ ਸੁਣਾਵੇ । 6 . ਸ਼ੰਕਿਆਂ ਦੀ ਨਵਿਰਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ । ਹਰ ਸਵਾਲ ਦਾ ਉੱਤਰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ ।ਸ੍ਰੋਤਾ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝੇ ਉਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ ।

ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਸਾਖੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦਵੇ । 7 ਗੁਣ ਹਰ ਧਰਮ ਹਰ ਮਤਿ ਦਾ ਜਾਣੂ ਹੋਵੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਬਾਬਤ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ । 8. ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇਪ ਨਾ ਕਰੇ ਬੇਰਸੀ ਨਾ ਕਰੇ ਸ਼ਬਦ ਕੋਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸਾਖੀਆਂ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੋਰ ਹੋਰ ਹੀ ਕਹੀ ਜਾਵੇ ।ਇੰਝ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਾਦ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । 9. ਗੁਣ ਬਿਲਕੁਲ ਸਿੱਧਾ ਹੋਕੇ ਬੈਠੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਕਰਕੇ ਰੱਖੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗਿਆਂ । 10 ਗੁਣ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ । ਜਿਵੇ ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਰੋਤੇ ਸੁਣਨ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹੇ । 11 ਗੁਣ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਨਮੁੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ । ਸ੍ਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਅੰਦਰ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਪੌਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਅੱਗੋਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਹੁਣ ਇਸਨੇ । 12 ਗੁਣ ਹੰਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ । ਮਤਿ ਉੱਚੀ ਤੇ ਮਨ ਨੀਵਾਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ । 13 ਗੁਣ ਧਾਰਮਿਕ ਹੋਵੇ ਪਖੰਡੀ ਨਾ ਹੋਵੇ । ਜੋ ਕਹੇ ਉਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਖੁਦ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ । 14 ਗੁਣ ਸੰਤੋਖੀ ਹੋਵੇ ਲੋਭੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ।

ਸਰੋਤੇ ਦੇ ਗੁਣ -1 ਗੁਣ ਵਕਤਾ ਦੀ ਕਰਨੀ ਦਾ ਨਿਜ ਭਗਤ ਹੋਵੇ ਮਨ ਬਚਨ ਤੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ । 2 ਮਨ ਦਾ ਹੰਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਗਿਆਨੀ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਸੇਵਾਦਾਰ ਹਾਂ । 3 ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹੋਵੇ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖਕੇ ਸੁਣੇ । ਕਦੇ ਕਾਹਲਾ ਨਾ ਪਵੇ । 4 ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਵਕਤੇ ਤੇ ਨਾ ਝਾੜੇ । 5 ਵਕਤਾ ਜੋ ਅਰਥ ਕਰੇ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ । ਵਕਤਾ ਕੁਝ ਕਹੇ ਤੇ ਇਹ ਸਮਝਦਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਹੋਵੇ । 6 ਵਕਤੇ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ ਇਹ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ । 7 ਆਲਸੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਮਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਕਰਕੇ । 8 ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ । 10 ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਸੁਣੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਵਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ । 11 ਵੰਡਕੇ ਛਕਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ । 12 ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣਕੇ ਅਗਰ ਵਕਤਾ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਗੱਲ ਆਖ ਦਵੇ ਭੁੱਲ ਕਰਕੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਵੇ ਉਸਦੀ ਭੰਡੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਾ ਕਰੇ । 13 . ਸਰੀਰ ਤੇ ਬਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਰੱਖੇ । 14 ਗੁਣ ਪਖੰਡੀ ਨਾ ਹੋਵੇ । ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਗਾਕੇ ਸੁਣੇ । ਇਹ ਬਚਨ ਧੰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਸੁਣਕੇ ਇਹਨਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਸਫ਼ਲਾ ਕੀਤਾ ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਜੰਗ ‘ਚ ਗੁਰੂ ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਈ ਬੀਬੀ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ

The post ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਗੁਰਸਿੱਖ ਨੂੰ ਸਰੋਤੇ ਤੇ ਵਕਤੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ appeared first on Daily Post Punjabi.