ਪਿਛਲੇ ਨੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 2016 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ NIRF ਰੈਂਕਿੰਗ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਰੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ 22 ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਧਿਆਪਨ, ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਨੂੰ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਸਕੋਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁਲਕ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਪਹੁੰਚ, ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਫੈਲੇ ਵਿਭਿੰਨ ਸੰਗਠਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ।

NIRF ਰੈਂਕਿੰਗ 2024 ਰੈਂਕਿੰਗ
ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਐੱਫ ਰੈਂਕਿੰਗ 2024 ਰੈਂਕਿੰਗ, ਜੋ ਕਿ 12 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਰੈਂਕਿੰਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਵਾਧਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਅਭਿਆਸ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੈਂਕਿੰਗ ਲਈ ਕੁੱਲ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ 2016 ਵਿੱਚ ਗਿਣਤੀ 3,565 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 2024 ਵਿੱਚ 10,845 ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ ਅਰਜ਼ੀਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 7,280 ਦਾ ਵਾਧਾ (204.21% ਦੀ ਵਾਧਾ) ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨ.ਆਰ.ਐੱਫ ਰੈਂਕਿੰਗ (ਭਾਰਤ ਰੈਂਕਿੰਗ 2024) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ।

ਐੱਨ.ਈ.ਪੀ ਦੀ ਰੂਹ
ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਰੈਂਕਿੰਗ, ਰੇਟਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਨ 2020 ਦੇ ਕੌਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰੈਂਕਿੰਗ 2024 ਐਨ.ਈ.ਪੀ. ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਅਧਿਆਪਨ, ਨਵੀਨਤਾ, ਖੋਜ, ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਨਤੀਜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਦਿਖਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮੁਕਾਬਲਾ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖੋਜ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਭਲਾਈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਐੱਫ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਨਾਲ।

ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਸਥਾਨ
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਰੈਂਕਿੰਗ ਢਾਂਚਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਊ.ਐਸ. ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਰੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ (THE) ਰੈਂਕਿੰਗ ਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੀਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੇੰਚਮਾਰਕ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

2014 ਤੱਕ, ਲਗਭਗ 10-15 ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਲੇ QS ਅਤੇ THE ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ 2024 ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਧੇਰੇ ਗਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ 46 ਕਾਲਜਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਉਹ ਸੱਤਵੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਪਾਨ (49 ਵਿਦਿਆਲੇ) ਅਤੇ ਚੀਨ (71 ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਨਾਲ QS ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਰੈਂਕਿੰਗ 2025 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। 96 ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਟਾਈਮਜ਼ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ (THE) ਇੰਪੈਕਟ ਰੈਂਕਿੰਗ 2024 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ 133 ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਲੇ 2025 ਟਾਈਮਜ਼ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਰੈਂਕਿੰਗ ਲਈ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਹਨ—2017 ਵਿੱਚ 42 ਤੋਂ ਵੱਧ—ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।

ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ
ਪਿਛਲੇ ਸਵਾ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹਾਂ। ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਦਿੱਖ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀਆਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਪਲਬਧੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਵਾਤਾਵਰਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2047 ਤੱਕ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆਤਮਕ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 58,000 ਉੱਚ ਸਿਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਰੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਰੇਟਿੰਗ ਢਾਂਚੇ ਹੇਠ ਆਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਐਨ.ਆਰ.ਐੱਫ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੇ ਭਵਿੱਖੀ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਰੈਂਕਿੰਗ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ।

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣਾ
21ਵੀਂ ਸਦੀ ਨੂੰ ਗਿਆਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਗਿਆਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਖੁਦ ਨਿਵੇਸ਼-ਕੇਂਦਰਿਤ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਵਰਧਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਲ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਡੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕੌਸ਼ਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ।

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਚਾਂਸਲਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਐੱਫ ਰੈਂਕਿੰਗ 2024 ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 20ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮੁਕਾਬਲਾ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਧਾਰੇਗਾ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅਗਵਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕਿ ਸ਼ਿਖਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਉਹ ਦਿਨ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੁਬਾਰਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੇਗਾ।

The post NIRF Ranking: PM ਮੋਦੀ ਦੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸਾਕਾਰ – ਸਾਂਸਦ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ appeared first on Daily Post Punjabi.