ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਰਘੂ ਰਾਏ ਦਾ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ 83 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਲਾ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਜਗਤ ਰਘੂ ਰਾਏ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਕੈਮਰੇ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕੀਤਾ।
ਰਘੂ ਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ 1942 ਵਿੱਚ ਝੰਗ, ਪੰਜਾਬ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1965 ਵਿੱਚ ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਫੋਟੋ ਜਰਨਲਿਸਟ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1982 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੋਟੋ ਐਡੀਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਸੇ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸੰਜੋਗ ਸੀ। ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਰਘੂ ਰਾਏ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਐਸ. ਪਾਲ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਹੀ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੇ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਇੱਕ ਗਧੇ ਦੀ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੋਟੋ ਲੰਡਨ ਦੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ।
ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਰਘੂ ਰਾਏ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੈਦ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਫੋਟੋ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਕੈਦ ਕੀਤਾ।
1972 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਭੋਪਾਲ ਗੈਸ ਤ੍ਰਾਸਦੀ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਮੁਕਤੀ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ (ਭਾਰਤ) ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕੀਤਾ। ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਕੱਲ ਤੋਂ ਬਦਲੇਗਾ ਮੌਸਮ! ਅਗਲੇ 5 ਦਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ‘ਚ ਹਨ੍ਹੇਰੀ-ਤੂਫਾਨ ਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
1977 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈਨਰੀ ਕਾਰਟੀਅਰ-ਬ੍ਰੇਸਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਮੈਗਨਮ ਫੋਟੋਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬ੍ਰੇਸਨ ਦੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਘੂ ਰਾਏ ਨੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਿੱਲੀ, ਰਘੂ ਰਾਏ ਦਾ ਭਾਰਤ, ਪਿਕਚਰਿੰਗ ਟਾਈਮ, ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਇਨ ਐਕਸਾਈਲ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਰਘੂ ਰਾਏ: ਪੀਪਲ (2016) ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ, ਉਸਤਾਦ ਬਿਸਮਿੱਲ੍ਹਾ ਖਾਨ, ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ, ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇਅ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਪੋਰਟਰੇਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਜੀਵਿਤ ਰਹੇਗੀ।
ਵੀਡੀਓ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ -:
