Tag: , , , , , , , , , ,

ਦਇਆ ਦੀ ਮੂਰਤ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ- ਜਦੋਂ ਕੁਸ਼ਟ ਰੋਗੀ ਦੀ ਚੀਕ-ਪੁਕਾਰ ਸੁਣ ਰਹਿਮ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ

ਇੱਕ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਗੁਰੂਬਾਣੀ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੈਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਤਰਸਯੋਗ ਅਵਾਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦਰਦ ਵਲੋਂ ਚੀਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਸੇਵਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਤੀਵੀਂ ਕੁਸ਼ਟ ਰੋਗ ਵਲੋਂ ਪੀੜਿਤ ਹੈ,

ਡੇਢ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਜ਼ਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ- PM ਕੱਲ੍ਹ ਕਰਨਗੇ ਵਰਚੁਅਲੀ ਉਦਘਾਟਨ, ਵੇਖੋ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਤਸਵੀਰਾਂ ‘ਚ

ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਡੇਢ ਸਾਲ ਤੋਂ ਬੰਦ ਪਿਆ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਰਕ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਕੱਲ੍ਹ 28 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 6.25 ਵਜੇ ਇਸ ਦਾ ਵਰਚੁਅਲੀ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ। 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਵਿਖੇ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ 102 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ‘ਚੋਂ… ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਨਵੀਨਤਮ ਨਗਰ ਵਸਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਲੋਂ ਬਿਆਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਡੇ ਉਚਿਤ ਖੇਤਰ ਵੇਖਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦ ਲਈ ਅਤੇ ਨਗਰ ਵਸਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਗਰ ਦਾ ਨਾਮ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕ ਇਸ ਨਗਰ ਨੂੰ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਪੁਕਾਰਣ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਲਗਾਨ ਵਸੂਲੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ

ਨਿਮਰਤਾ ਦੇ ਪੁੰਜ ਤੀਸਰੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨਿਮਰਤਾ ਦੇ ਪੁੰਜ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਸਬੂਤ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦਾਤੂ ਅਤੇ ਦਾਸੂ ਈਰਖਾ ਨਾ ਕਰਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਹੀ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੇਂਦਰ

ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਡੇਢ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਜ਼ਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ, 28 ਨੂੰ PM ਕਰਨਗੇ ਵਰਚੁਅਲੀ ਉਦਘਾਟਨ

ਲਗਭਗ ਡੇਢ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 20 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਾਗ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 28 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਦਾ ਵਰਚੁਅਲੀ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਟਰੱਸਟੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਵੇਤ ਮਲਿਕ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ ਦਾ ਲਾਇਲਾਜ ਰੋਗ ਠੀਕ ਕਰਨਾ

ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੀਰ ਖਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਲੋਧਰ ਰੋਗ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਉਪਚਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਪਰ ਰੋਗ ਦਾ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਮਕਾਮੀ ਪੀਰ ਸਾਈ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਰੋਗ ਛੁਟਕਾਰੇ ਲਈ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੂੰ ਇਬਾਦਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਾਈਂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ

ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਖਬਰ : ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਦਸਵੰਧ ‘ਤੇ ਮਿਲੇਗੀ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਛੋਟ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ : ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (ਐਸਜੀਪੀਸੀ) ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਦਸਵੰਧ (ਆਮਦਨੀ ਦਾ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹੁਣ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 80-ਜੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਮਦਨ ਕਰ ਛੋਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬੀਬੀ

ਲਾਹੌਰ ‘ਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਬੁੱਤ ਤੋੜਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ, DSGPC ਨੇ ਲਿਆ ਸਖਤ ਨੋਟਿਸ

ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਸਿੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਂਸੇ ਦੇ ਬੁੱਤ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੋਸ਼ੀ ‘ਤੇ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਡੀਐਸਜੀਪੀਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਸਾ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸਖਤ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਿਹਾ

ਸਿੱਖ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਣੀ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ? ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਏ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਏ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜਿਗਿਆਸੂਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ! ਅਸੀਂ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਅਰਥ ਬੋਧ ਵਿੱਚ ਕਠਿਨਾਈ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਮਤਲਬ ਦੇ ਪਾਠ ਕੋਈ ਸਾਰਥਕ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੁਰਣ ਹੈ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ : ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ

ਸਮਰਾਟ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਧੁਰਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਹਾਕਿਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਤਣਾਅ ਵੱਧਦਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਲੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਾਫਿਲੇ ਦੇ ਨਾਲ

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਭੱਟ ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਪਹੁੰਚਣਾ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਅਰਦਾਸ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸਮਿੱਲਤ ਹੋਣ ਲਈ ਸੰਗਤ ਸ੍ਰੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਗਤ ਦੇ ਮੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ “ਕੁਝ ਭੱਟ” ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਭੇਂਟ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਭ੍ਰਮਣ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।

ਸਿੱਖ ਦੰਗੇ : ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮਕਾਨ ‘ਚ 36 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਦਫਨ ਹਨ ਕਈ ਰਾਜ਼, ਹੁਣ SIT ਨੇ ਤੋੜਿਆ ਤਾਲਾ

ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੋਏ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਘਰ ਦਾ ਤਾਲਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 1 ਨਵੰਬਰ 1984 ਨੂੰ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨਗਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਤੇਜ

ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੇ ਟੋਕਿਓ ਓਲੰਪਿਕਸ ਤੋਂ ਪਰਤੇ ਖਿਡਾਰੀ, SGPC ਨੇ ਦਿੱਤਾ 1 ਕਰੋੜ ਦਾ ਇਨਾਮ

ਟੋਕਿਓ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। 41 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸੋਕੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਿਡਾਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜਿੱਤ ਲਈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ

ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਬਣ ਕੇ ਆਏ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਦਾ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨਾ

ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਕਬਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਕੱਟਰਪੰਥੀਆਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਵਾਰਿਸ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਵਿਰੁੱਧ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਥਾ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ। ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਡਤ ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੇ ਜੀਵਿਕਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਪੰਡਤ

ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?-ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੇ ਦਿੱਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮ–ਕਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਆਡੰਬਰਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਭਾਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ ਕਿ ‘ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੂ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ–ਰੱਬ ਹੈ’। ਇਹ ਦੇਵੀ–ਦੇਵਤਾ ਸਭ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮਾਤਰ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਸਰਵ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਹੈ। ਪਰ ਕੁਝ ਕਰਮਕਾਂਡੀ ਸਾਧੁ

8 ਅਗਸਤ 1922 : ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ ਮੋਰਚਾ ਦੀ ਆਰੰਭਤਾ, ਜਾਣੋ ਇਤਿਹਾਸ

ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਪਾਵਨ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਨੂੰ ਆਚਰਣਹੀਣ ਮਹੰਤਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ‘ਚੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਸਿੱਖ ਮੋਰਚਿਆਂ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਢਾਅ ਲਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਧੁਰੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ-ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਨੂੰ

ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ‘ਤੇ ਅਫਗਾਨ ਸਿੱਖ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਥਾਲ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ

ਕਾਬੁਲ : ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਪਸਾਰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਤਾਲਿਬਾਨ ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਨੀਤੀਆ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨੀ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੇ ਪਕਤੀਆ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਥਾਲ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਛੱਤ ‘ਤੇ ਲੱਗਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਇਸ ਇਲਾਕੇ

ਫਰੀਦਾ ਗਰਬੁ ਜਿਨ੍ਹਾ ਵਡਿਆਈਆ ਧਨਿ ਜੋਬਨਿ ਆਗਾਹ।। ਖਾਲੀ ਚਲੇ ਧਣੀ ਸਿਉ ਟਿਬੇ ਜਿਉ ਮੀਹਾਹੁ ॥

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਾਂਸੀ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਹਾਂਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਬਸ਼ੀਰ ਅਹਿਮਦ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਰਾਜ ਪਲਟਣ ਦੇ ਕਾਰਣ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਤੋਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸਦਾ ਵਿਗੜਿਆ ਸੁਭਾਅ ਨਹੀ ਬਦਲਿਆ। ਉਹ ਅਹੰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਾਮੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਮਹੱਲ ਅਤੇ ਘਰ–ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹੰਕਾਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਨੀਚਤਾ ਦੀ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ‘ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ’

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਮੱਤਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉੱਥੇ ਗਏ ਤਾਂ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਸੁਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੋਟੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਰੱਖਣ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ- ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ (ਰਾਵੀ) ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਰਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਕਾਰਪੁਰ ਆਏ। ਉੱਥੇ ਨੂਰ ਨੁਸ਼ਤਰ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਕਸਾਈ ਜੋ ਕੁਝ ਬੱਕਰੀਆਂ ਚਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਫਕੀਰ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਾ ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਏ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ‘ਸੰਗਤਿ ਸਾਹਿਬ’ ਦੀ ਪਦਵੀ ਬਖਸ਼ਣਾ

ਇਕ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੰਜੇ ‘ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਏ ਜੀ ਲੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਜਥਾ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਇਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਲ ਕੇ ਸ਼ਬਦ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਕੰਨੀਂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਈ ਤੋਂ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬੜੀ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਮੰਜੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਆਏ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ

ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਏ ਜੀ ਦੀ ‘ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਭੁੱਖ’, ਖਿੱਚੇ ਚਲੇ ਗਏ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ‘ਤੇ

ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਅਰਦਾਸ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣ। ਉਹ ਕਤਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਕਮਾਏ। ਇਸ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ ਅਤੇ ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਰੋਟੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਕੌਤਕ- ਜਦੋਂ ਪੱਥਰ ਹੇਠੋਂ ਫੁੱਟਿਆ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ

ਇੱਕ ਦਿਨ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਭੁੱਖੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਖਾਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਲਈ ਭੋਜਨ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਰਸਾਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚਾਵਲ ਅਤੇ

ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜੀਊਣਾ ਚਾਹੀਦੈ ਸੱਚਾ-ਸੁੱਚਾ ਜੀਵਨ

ਸਿੱਖ ਦਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਿੱਖਦਾ ਰਹੇ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸਿੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਭਾਣਾ ਮੰਨ ਕੇ ਵੀ

ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਖੇਡ : ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇਹ ਭੋਗਣੇ ਹੀ ਪੈਣੇ ਹਨ

ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭੋਗਣਾ ਹੀ ਪੈਣਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਜਿਹੜਾ ਬੀਜ ਬੀਜੇਗਾ, ਉਹੀ ਵੱਢੇਗਾ। ਫਿਰ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਤਰਲੇ ਪਾ ਲਏ, ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਬੱਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੂਈ ਚੁਭੋਈ ਵੀ ਪਿੱਛਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦੀ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਸਿਹਤ ਸਭ

ਨਾਨਕ ਦੁਖੀਆ ਸਭ ਸੰਸਾਰ, ਸੋ ਸੁਖੀਆ ਜਿਸ ਨਾਮੁ ਆਧਾਰ ॥

ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਕਥਨ ‘ਨਾਨਕ ਦੁਖੀਆ ਸਭੁ ਸੰਸਾਰ’ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕੌੜੀ ਸੱਚਾਈ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸੁਖੀ ਹੋਵੇ। ਕੋਈ ਸਰੀਰ ਵੱਲੋਂ ਦੁਖੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਮਨ ਵੱਲੋਂ ਤੇ ਕੋਈ ਧਨ ਵੱਲੋਂ। ਕੋਈ-ਕੋਈ ਅਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਵੀ ਹਨ

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਚਾ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਕੂੜੇ ਬਾਦਿਸਾਹ ਦੁਨੀਆਵੇ॥ਧਰਤੀ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਾਬਰ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ

ਬਾਬਰ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੋ ਸਮਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੁਰਸ਼ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀਆਂ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀਆਂ | ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਅੰਤਰ ਸੀ। ਬਾਬਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ। ਧਰਮ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਸੱਚ ਦੀ ਸਲਤਨਤ, ਇਕ-ਈਸ਼ਵਰਵਾਦ, ਮਾਨਵਵਾਦ, ਮਾਨਵ-ਏਕਤਾ, ਸਮਾਨਤਾ,

ਵਹਿਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਤੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਸੱਚਾ-ਸੁੱਚਾ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਮੁਕਤੀ

ਬਨਾਰਸ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵਾਰਾਣਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਹੁੰਚੇ। ਇਹ ਕਾਂਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਨਾਸਰ ‘ਚ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਬੜੀ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਨਾਸਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਬਨਾਰਸ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ

ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਇਸ਼ਨਾਨ

ਅਯੁੱਧਿਆ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਪ੍ਰਯਾਗ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਜਾਂ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਯਾਗ ‘ਚ ਤ੍ਰਿਬੇਨੀ (ਤਿੰਨ ਨਦੀਆਂ ਗੰਗਾ, ਜਮਨਾ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਸੰਗਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਬੇਣੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮਹੱਤਵ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਯੁੱਧਿਆ

ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਮਿੱਠਾ ਜਲ

ਉਂਝ ਤਾਂ ਹਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਨਕ ਪਿਆਉ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 1505 ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉਹ ਜੀਟੀ ਰੋਡ ‘ਤੇ ਸਬਜ਼ੀ ਮੰਡੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਰੁਕੇ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਪੈਗੰਬਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਜੋ ਆਪਣਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ

‘ਰਹਿਣੀ ਰਹੈ ਸੋਈ ਸਿਖ ਮੇਰਾ, ਓਹੁ ਸਾਹਿਬ ਮੈ ਉਸ ਕਾ ਚੇਰਾ’।

ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਦਰਸਾਈ ਜੀਵਨ – ਜੁਗਤੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ `ਚ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਸੋ ਸਿਖੁ ਸਖਾ ਬੰਧਪੁ ਹੈ ਭਾਈ ਜਿ ਗੁਰ ਕੇ ਭਾਣੇ ਵਿਚਿ ਆਵੈ॥ ਆਪਣੈ ਭਾਣੈ ਜੋ ਚਲੈ ਭਾਈ ਵਿਛੁੜਿ ਚੋਟਾ ਖਾਵੈ। (ਪੰਨਾ 601)ਹੇ ਭਾਈ! ਉਹੀ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਿੱਖ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਦਾ

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ‘ਪੰਜ ਕਕਾਰ’ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ‘ਚ ਕੋਈ ਛੋਟ ਨਹੀਂ

ਮਨ ਦੀ ਸਿੱਖੀ ਵਿਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨੀ, ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾ ਕੇ ਕਥਾ-ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਨਾ, ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ, ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਵੀਚਾਰ ਕਰਕੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ, ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਨੀ, ਪੰਜਾਂ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਮਨ ਦੀ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਤਨ

ਕਲਗੀਧਰ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਦੇਣ- ਪੰਜ ਕਕਾਰ, ਜਾਣੋ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦੇਣ ਹੈ। ਗੁਰਸਿੱਖ ਲਈ ਜਿੱਥੇ ਮਨ ਦੀ ਰਹਿਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਤਨ ਦੀ ਰਹਿਤ ਰੱਖਣੀ ਵੀ ਉੱਨੀ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਤਨ ਦੀ ਰਹਿਤ ਹਨ ਪੰਜ ਕਕਾਰ : ਕੇਸ, ਕੰਘਾ, ਕੜਾ, ਕਿਰਪਾਨ, ਕਛਹਿਰਾ। ਜਿਵੇਂ ਖੇਤ ਵਿਚ ਬੀਜ ਪਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ

ਸੇਵਾ, ਸਿਮਰਨ ਤੇ ਸਾਧ-ਸੰਗਤ ‘ਚ ਬੀਤਿਆ ਸਮਾਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਅਸਲੀ ਉਮਰ

ਇੱਕ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਇੱਕ ਗੁਰਸਿੱਖ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕਿੰਨੇ ਪੈਸੇ ਹਨ?” ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “40 ਲੱਖ ਰੁਪਏ।” ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿੱਖ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਇਹ ਝੂਠ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਕੋਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੱਚੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਰਦਾਸ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਪੜ੍ਹੋ ਭਾਈ ਤਲੋਕਾ ਦੀ ਇਹ ਸਾਖੀ

ਭਾਈ ਤਲੋਕਾ ਜੀ ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਸਿੱਖ ਸਨ।। ਉਹ ਨਵਾਬ ਗਜ਼ਨੀ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਰਲ ਵੀ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰ ਨਵਾਬ ਨੇ ਭਾਈ ਤਲੋਕਾ ਸਮੇਤ ਵੱਡੇ ਫੌਜ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਬੁਲਾਈ। ਨਵਾਬ ਨੇ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੱਲ੍ਹ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਅਗਲੇ

ਸੱਯਦ ਜਾਨੀ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਆਪਣੇ ਜਾਨੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ

ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੱਯਦ ਜਾਨੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਕੀਰ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ‘ਤੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਭਟਕਿਆ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੰਜ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹੀ, ਰੱਬ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ

ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸੈਦਪੁਰ ਯਾਤਰਾ- ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਮੰਜ਼ਰ ਦੇਖ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ‘ਚ ਉੱਠੇ ਸਵਾਲ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਜਦੋਂ ਸੈਦਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਫਨਾਉਣ ਤੇ ਸਾੜਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਇਬ੍ਰਾਹੀਮ ਲੋਧੀ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਬਰ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਆਪਸੀ ਵਿਰੋਧ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਮਾਰਤਾਂ ਸੜਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤੇ ਖੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚੀਕ-ਚਿਹਾੜਾ ਸੁਣਾਈ

ਅਵਲਿ ਅਲਹ ਨੂਰੁ ਉਪਾਇਆ ਕੁਦਰਤਿ ਕੇ ਸਭ ਬੰਦੇ ॥ ਏਕ ਨੂਰ ਤੇ ਸਭੁ ਜਗੁ ਉਪਜਿਆ ਕਉਨ ਭਲੇ ਕੋ ਮੰਦੇ ॥੧॥

ਅੱਜ ਜਿਥੇ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮਾਂ ਤੇ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਧਾਰਣਾ ਹੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਬੂਤ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਿਮ, ਸੂਫੀ

ਏਕ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਕਰਿ ਸਮਸਰਿ ਜਾਣੈ ਜੋਗੀ ਕਹੀਐ ਸੋਈ ॥੧॥

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਯੋਗੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਹਰਿ ਗੁਣ’ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੱਚ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਸੰਤੋਖ, ਦਇਆ, ਸਬਰ, ਸਹਿਜ (ਕੁਦਰਤੀ ਅਵਸਥਾ, ਗਿਆਨ, ਨਿਮਰਤਾ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦਾ ਹੋਇਆ ਬਤੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ–ਜੋਗੁ ਨ ਭਗਵੀ ਕਪੜੀ ਜੋਗੁ ਨ ਮੈਲੇ ਵੇਸਿ ॥ਬਾਣੀ ‘ਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵੇ ਕੱਪੜੇ

ਗੁਰਸਿੱਖ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ‘ਯੋਗ’ ਤੇ ‘ਯੋਗੀ’ ਜੀਵਨ- ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਗੁਰਬਾਣੀ

‘ਯੋਗ’ ਜਾਂ ‘ਯੋਗਾ’ ਸ਼ਬਦ ‘ਯੋਗਾ’ (ਜਾਂ ‘ਯੋਗ’) ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਮੂਲ ‘ਯੁਜ’ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ’ ਜਾਂ ‘ਜੁੜਨਾ’। ‘ਯੋਗਾ’ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਭਾਵ ਹੈ ‘ਹਉਮੈ’ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਜੋੜਨਾ ਭਾਵ ਉਸ ਨਿਰੰਕਾਰ ਜੋਤ ਸਰੂਪ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜ ਲੈਣਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਸੱਚੇ

ਕਿਉਂ ਗੁਆ ਰਹੇ ਅਣਮੁੱਲਾ ਜੀਵਨ, ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਸੂਈ ਵੀ ਪਰਲੋਕ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾ ਸਕਦਾ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਜਦੋਂ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਝੂਠਾ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਅੰਦਰ ਮਨ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਿਖਾਵੇ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਦਿਖਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਅਣਮੁੱਲਾ ਜੀਵਨ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਰਿਵਾਜ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮਾਲਕ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਚੁਬਾਰੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਝੰਡਾ ਗੱਢ

ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਦੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਲਈ ਅਤੁੱਟ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ

ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਸਾਹੂਕਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭੇਟਾ ਲੈ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਭੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਹਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਪਹਿਨਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹਾਂ।

ਅਸੂਲਵਾਨ ਸਿੱਖ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ- ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਬੇਗਮ ਬਾਨੋ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਮੰਗ

ਜਰਨੈਲ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋਕਿ ਇੱਕ ਅਸੂਲਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਉੱਚੇ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਜੰਗੀ ਮੁਹਿਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ਨੇ ਜਮਰੌਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਡੇਰੇ ਲਾਏ ਸਨ। ਉਥੇ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਬਾਨੋ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਦੀ

ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਸਭਨਾਂ ਦੀ ਫਿਕਰ ਹੈ-ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਇਆ ਭਾਈ ਸੱਜਾ ਨੂੰ

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੱਖ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਭਾਈ ਸੱਜਾ ਸੀ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। (ਇਸ ਸਿੱਖ ਦਾ ਨਾਂ ਭਾਈ ਸੱਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਸੀ … ਜਿਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਉਹ ਕਰਦਾ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸੱਜੀ ਮਜੂਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਸਥਾਈ

ਜਦੋਂ ਕਲਗੀਧਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਵੜਿਆ ਤੰਬਾਕੂ ਦੇ ਖੇਤ ‘ਚ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਵੱਡੀ ਸਿੱਖਿਆ

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਆਨੰਦਪੁਰ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘੋੜਾ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਇਕ ਖੇਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਚਾਨਕ ਰੁਕ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਲੰਘ ਰਹੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਬਦਲਣਗੇ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਜਾਣਗੇ। ਉਹ

ਬਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ ਜੀ ਤੇ ਪੀਰ ਭੀਖਣ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਦੋ ਕੁੱਜਿਆਂ ਦਾ ਰਹੱਸ

ਪੀਰ ਭੀਖਣ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਜਦੋਂ ਚੜਦੇ ਵੱਲ ਸਿਜਦਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਸ਼ਗਿਰਦ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡਾ ਮੱਕਾ ਛਿਪਦੇ ਵੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਚੜਦੇ ਵੱਲ ਕਿਉਂ ਸਿਜਦਾ ਕਰ ਰਹ ਹੋ। ਇਸ ‘ਤੇ ਪੀਰ ਭੀਖਣ ਸ਼ਾਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਮੱਕੇ ਵਾਲੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਅੱਜ ਚੜਦੇ ਵੱਲ (ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ) ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਿਆ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸੰਗਲਾਦੀਪ ਯਾਤਰਾ- ਰਾਜੇ ਸ਼ਿਵਨਾਭ ਦੇ ਦਿਲ ‘ਚ ਗੁਰੂ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਤਾਂਘ

ਦੱਖਣ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ’ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਗੋਲਕੰਡਾ, ਮਦਰਾਸ, ਤੰਜੋਰ, ਮਦੁਰਾ ਆਦਿ ਥਾਂਵਾਂ ’ਤੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਕਈ ਬੇੜੇ ਲੰਕਾ ਸੰਗਲਾਦੀਪ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਵੀ ਇਕ ਬੇੜੇ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਇਹ ਬੇੜਾ ਰਾਜੇ ਸ਼ਿਵਨਾਭ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ’ਚ ਜਾ ਪੁੱਜਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਇਕ ਲਾਹੌਰ ਨਿਵਾਸੀ ਸਿੱਖ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵੈਦ ਹਰੀਦਾਸ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਮੌਲਵੀ ਕੁਤਬਦੀਨ ਕੋਲੋਂ ਵਿੱਦਿਆ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਲਈ ਸਾਧੂ-ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲੱਗੇ। ਬਾਕੀ ਸਮਾਂ ਆਪ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਹੀ ਆਤਮ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਉਦਾਸੀਨ ਵਤੀਰੇ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਗਧੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸਿੱਖਿਆ

ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚੋਂ ਗੁ਼ਜ਼ਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਚਾਨਕ ਹਵਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਗਧੇ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਚੀਰਿਆ, ਜੋਕਿ ਉਥੇ ਲੱਗੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਬਜ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਆ ਹੀ ਸੀ। ਇਸ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਭਾਰ ਲੱਦਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਪਿਆਸਾ ਗਧਾ ਇਸ

ਚੰਗੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮਾੜਾ ਤੇ ਮਾੜੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਚੰਗਾ-ਜਾਣੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਇਸ ਸਾਖੀ ਤੋਂ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਸੁਣ ਕੇ ਦੋ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਦੋਸਤ ਛੇਤੀ ਹੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸਮਰਪਿਤ ਸ਼ਿਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਨ ਲਈ ਹਰ ਵੇਲੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਜੋ ਉਹ ਸੁਣਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੀ

ਪੁੱਤਾਂ ਦੇ ਦਾਨੀ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ- ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਬਹਾਦਰ ਪੁੱਤ ਦਾ ਵਰ

ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਇੱਛਾ ਸੀ। ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫਰਿਆਦ ਸੁਣਾਈ ਤਾਂ ਪੰਚਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ ਕਿ ਬਾਬਾ ਬੁਢਾ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬੀੜ ਸਾਹਿਬ ਜਾਉ- “ਵਹੁ ਸੁਤ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੈ”, ਤੁਹਾਡੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਉਹੀ ਹਨ। ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ

ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਅਡੋਲਤਾ- ਪਾਰਸ ਪੱਥਰ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸਾਧੂ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਰਾਨ

ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਜੁੱਤੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਬਿਤਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜੁੱਤੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਵੇਚਣ ਨਾਲ ਜੋ ਵੀ ਮਾਇਆ ਆਉਂਦੀ ਉਸ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦਾ ਖਰਚ ਅਤੇ ਸਾਧੂ-ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਖੁਆਉਂਦੇ। ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਜੋ ਸਾਧੂ ਆਦਿ ਦਸ਼ਰਨਾਂ ਲਈ ਆਉਂਦੇ

ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਲਾਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦਾ ਦੇ ਰਾਹ

ਬੱਚਾ ਇੱਕ ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾਂ ਉਸ ਕੁਮਹਾਰ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਰਜ਼ੀ ਰੂਪ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਦੀ ਮਾਂ ਮਰੀਅਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਾਹ ਲਾਉਣ ਲਈ ਨਿਮਾਜ ਪੜਨੀ ਸਿਖਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਂ ਨਿਮਾਜਾਂ ਪੜ੍ਹਨ

ਧੰਨ-ਧੰਨ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ- ਪੀਰ ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਤੋੜਨਾ

ਸਿਆਲਕੋਟ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਧਨਾਢ ਖੱਤਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੜਾ ਫਿਕਰਮੰਦ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ‘ਤੇ ਉਹ ਪੀਰ ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦਾਤ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਪੀਰ ਨਾਲ ਇਹ ਇਕਰਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਪੀਰ

ਗੰਗੂਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਆਉਣਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਵਚਨ ਤੋਂ ਮੁਕਰਨਾ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਾਹੌਰ ਨਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਣ ਲਗਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੇਰੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਘਾਟੇ ਖਾਧੇ ਹਨ। ਕਿਰਪਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਜੁਗਤੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਬਰਕਤ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੰਗੂ ਸ਼ਾਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ

ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਰਤਨ ਰਾਏ ਦਾ ਆਪਣੇ ਮਸਤਕ ‘ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਾ ਰਹੱਸ ਜਾਣ ਕੇ ਕਲਗੀਧਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਪਹੁੰਚਣਾ

ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਜਵਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਅੱਗੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਘਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਦੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਦਾਗਨੁਮਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਉੱਤੇ ਪਈ। ਇਹ ਦਾਗ ਕੋਈ ਅੱਖਰ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਜਿਗਿਆਸਵੱਸ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਕੋਲੋਂ ਇਸ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਣੀ ਸਵਰਣਮਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ–

ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਖੂੰਖਾਰ ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਵੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈਰਾਨ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਮੁਤਾਬਕ ਨਜ਼ਦੀਕ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ ਕਿ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮੈਂ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਚੱਲਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ

ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦਾ ਸਮਰਪਣ- ਤੂਫਾਨ ’ਚ ਵੀ ਡੱਟੇ ਰਹੇ ਗੁਰੂ ਆਗਿਆ ਲਈ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੇ ਨਿਤ ਨੇਮ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਵੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਕਾਲੀਆਂ ਘਟਾਵਾਂ ਛਾ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਗੜੇ ਪੈਣ ਲੱਗੇ। ਹੋਰ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਤੂਫਾਨ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ

ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ‘ਚ ਕਰੋ ਸੱਚੀ ਸੇਵਾ, ਬਾਅਦ ‘ਚ ਤਾਂ ਲੋਕ ਵਿਖਾਵਾ- ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦਾ ਪਿਤਰ ਭੋਜ ‘ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼

ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਪਾਰੀ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਠਾਕੁਰਦਵਾਰੇ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਵਾਪਿਸ ਪਰਤਦੇ ਸਮੇਂ ਗਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਾਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਇੱਥੇ ਪਿਤ੍ਰ–ਭੋਜ ’ਤੇ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸਦਾ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ

ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਏ ਜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅਸੀਸ ਨੇ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ‘ਰੰਕ ਤੋਂ ਰਾਜੇ’

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਏ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਧੰਨ ਮੰਨਣੇ ਲੱਗੇ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਵਾਸੀ ਰੂਪਚੰਦ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਚੌਥੇ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀਰਗਤੀ ਪਾਈ ਸੀ,

ਦੂਜਾ ਕਾਹੇ ਸਿਮਰੀਐ ਜੰਮੈ ਤੇ ਮਰਿ ਜਾਇ ॥ ਏਕੋ ਸਿਮਰਿਏ ਨਾਨਕਾ ਜੋ ਜਲਿ ਥਲਿ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥

ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਹੁਣ ਫਿਰ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮ ਵਲੋਂ ਨਿੱਬੜ ਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ। ਹੌਲੀ–ਹੌਲੀ ਕੀਰਤਨ ਵਿੱਚ ਦੂਰੋਂ–ਦੂਰੋਂ ਸੰਗਤਾਂ ਆਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਕੀਰਤਨ ਹੁੰਦਾ। ਆਪਣੇ ਕੰਮਕਾਰ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲਦੀ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ

ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਆਪੇ ਗੁਰੂ ਚੇਲਾ॥

ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਪੀਰ–ਪੈਗੰਬਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਰੂਹਾਨੀ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਿਸਾਲ ਪੇਸ਼ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ, ਇਸਲਈ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ:ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਗੋਬਿੰਦ

ਗੁਰੂ ਕੀ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ : ਕਲਗੀਧਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਜਦੋਂ ਬਰਛਾ ਮਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ

ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਪਣੇ ਫੁਫੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰਛਾ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਕਾਰਣ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਸ ਸਤਾਉਣ ਲੱਗੀ। ਪਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਕਿਤੇ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ’ਤੇ ਸੰਗੋਹਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੇਕਰ ਇੱਥੇ ਕਿਤੇ ਜਲਕੁੰਡ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਕਿੰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ। ਭਰਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੁਣ

Sikh ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਜਗਾ ‘ਤੀ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਰ, ਕਹਿੰਦੇ “ਇਕੱਲੀ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸਰਦਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੇ”

ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ- ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣ ਕੀਤਾ ਜ਼ੁਲਮ ਖਿਲਾਫ ਜ਼ਾਲਿਮ ਦਾ ਖਾਤਮਾ

ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜੇਠ ਸੰਮਤ 1611 ਈਸਵੀ 1554 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਸਿਘਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਈ ਮਾਂਢ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬੀਬੀ ਕਰਮੀ ਜੀ ਸੀ। ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਨੂੰ ਚੌਥੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ, ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਣ ਦਾ ਅਤੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਕੇ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪੀਰ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਚੁਣੌਤੀ, ਬਣ ਗਿਆ ਛੱਪੜ ਦਾ ਡੱਡੂ

ਇਕ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਪੀਰ ਦਾ ਡੇਰਾ ਵੀ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਇਕ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠ ਕੇ ਧਿਆਨ ਲਾਉਣ ਲੱਗੇ ਤੇ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ ਲੱਖ ਪਤਾਲ ਤੇ ਲੱਖ ਅਗਾਸ। ਓਥੋਂ ਹੀ ਪੀਰ ਦਾ ਚੇਲਾ ਵੀ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਨ

ਧੰਨ-ਧੰਨ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੇ ਜਦੋਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ, ਬਣ ਗਏ ਗੁਲਾਮ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਰੁਹੇਲਖੰਡ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਥੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਉਥੇ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਪਸ਼ੁ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਦੂਰੋਂ-ਦੂਰੋਂ ਖਰੀਦ–ਫਰੋਖਤ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਕਿਸਾਨਾਂ–ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀਹਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰਾਂ ਅਤੇ ਦਾਸਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਵੀ ਅਤਿ ਲੋੜ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼

ਮਨ ਨੂੰ ਕੌਣ ਕਾਬੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ -ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਜਵਾਬ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਗਿਆਸੂ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਏ ਰਹਿੰਦੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਾਈ ਪਦਾਰਥੁ, ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਅਤੇ ਭਾਈ ਭਾਰੂ ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਕੋਈ ਸਹਿਜ ਰਸਤਾ ਦੱਸੋ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣਾ ਨਹੀਂ ਪਏ ਅਤੇ ਭਿਕਸ਼ਾ ਮੰਗ ਕੇ ਢਿੱਡ ਭਰਨ ਲਈ ਦਰ–ਦਰ ਹੱਥ ਨਾ

ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਫਾਰਸੀ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੌਲਵੀ ਜਦੋਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਰਾਨ, ਮੇਹਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਹੀ ਇਹ ਗੱਲ

ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੇਹਤਾ ਕਾਲੂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਦਾਨੀ ਬੈਰਾਗੀ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਨਵਾਬ ਰਾਏ ਬੁਲਾਰ ਜੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ‘ਤੇ ਮੌਲਵੀ ਕੁਤਬੂਦੀਨ ਦੇ ਕੋਲ ਫਾਰਸੀ ਪੜ੍ਹਣ ਭੇਜਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਤਾਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂੱਜੇ ਦਿਨ ਹੀ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਮਦਰਸੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜ

ਧੰਨ-ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ- ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਪਿਤਾ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਬੋਲੇ- ‘ਤਿਆਗ ਦੀ ਮੂਰਤ’

ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦਾ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਜਨਮ 1621 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਿਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ–ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਧਾਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਭ ਸਮਾਚਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਬਾਲਕ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ‘ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ’ ਦਾ ਕੀਰਤਨ

ਕਲਗੀਧਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਭੀਮ ਚੰਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲ ਪਏ ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ

ਇੱਕ ਵਾਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਮਾਨ ਰਾਜਾ ਭੀਮਚੰਦ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਧਾਕ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੰਪੰਨਤਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਦਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਛੋਟਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਬਹਾਦਰੀ ਵਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੱਦਾ

ਭਾਈ ਤਿਲਕਾ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦਾ ਸਿੱਖ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਭਾਈ ਤਿਲਕਾ ਜੀ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖੀ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ। ਭਾਈ ਤਿਲਕਾ ਜੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ

ਢੋਂਗੀ-ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਏ ਭਾਈ ਫਿਰਾਇਆ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ‘ਚ ਪਹੁੰਚਣਾ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋਆਬਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗੋਰਖਨਾਥ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਈ ਮੱਠ ਸਨ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਮਤ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿੱਧੀ ਬਣਕੇ ਪਿੰਡ ਪਿੰਡ ਘੁੰਮਕੇ ਭਿਕਸ਼ਾ ਮੰਗ ਕੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਡਰ ਦਿਖਾ ਕੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ

ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਪੰਡਤ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਗੀਤਾ ਪਾਠ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ

Brahmin Challenge to Guru Harkrishan

ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਏ ਜੀ ਦੇ ਸਮਰਪਿਤ ਸਿੱਖ ਭਾਈ ਜੀਵਨ ਜੀ- ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਆਤਮ-ਕੁਰਬਾਨੀ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਬਾਬਾ ਆਦਮ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਰਧ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਤ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਤੂ ਰੱਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਭਗਤੂ

ਬਾਬਾ ਅਟਲ ਰਾਏ ਜੀ ਦਾ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਗਾਉਣਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਣਾ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੌਥੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਅਟਲ ਰਾਏ ਜੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਧੂ-ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਟਲ ਰਾਏ ਜੀ ਜੋ ਵੀ ਬੋਲਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਅਟਲ ਜੀ ਨੇ

ਸੱਯਦ ਮੂਸਾ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ‘ਚ ਰਹਿ ਕੇ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉਪਰਾਮ ਰਹਿਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਿੱਖਣਾ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਰੋਪੜ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੱਯਦ ਮੂਸਾ ਅਨੰਦਪੁਰ ਦੇ ਕੋਲ ਦੀ ਲੰਘਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਉੱਚੇ ਮਕਾਨ ਬਣਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਇਕ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਹਿਲਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਮਕਾਨ ਕੌਣ ਬਣਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਸਿੱਖ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਕੋਲ ਜਦੋਂ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੇ ਵਪਾਰੀ ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਜੀ

When trader Ganga Ram Ji : ਪੰਚਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਰਾਮਦਾਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਕਾ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਮਿਲਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ

ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਭਰਿਆ ਇਤਿਹਾਸ : ਸਾਕਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ

Saka Gurdwara Paonta Sahib : ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਰਮੌਰ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਨਾਹਨ ਵਿਚ ਜਮਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਪਾਵਨ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਮੇਦਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ’ਤੇ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਾਹਨ ਵਿਖੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜਮਨਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ’ਤੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ

ਜਦੋਂ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੇ ਲਈ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ, ਬਣਾ ਲਿਆ ਵੈਰਾਗੀਆਂ ਵਾਲਾ ਭੇਸ

When Baba Nanak took Bhai Lehna ji test : ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਸਖਤ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲੈਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਵੈਰਾਗੀਆਂ ਵਾਲਾ ਧਾਰਣ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਰੋਜ਼ ਵਾਂਗ ਦਰਬਾਰ ਸਜਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸੰਗਤ ਦੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਝੋਲੀਆਂ

ਬਾਲਕ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ ਦੀ ਨਿਡਰਤਾ ਵੇਖ ਜਦੋਂ ਨਵਾਬ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਨਤਮਸਤਕ

See the fearlessness of the boy Gobind Rai : ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਨਗਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਥਨੀਏ ਨਵਾਬ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਗੁਜਰਨੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗੇ–ਅੱਗੇ ਨਗਾੜਚੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬਾ–ਇੱਜਤ, ਬਾ– ਮੁਲਾਹਿਜਾ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਪਟਨਾ ਦੇ ਨਵਾਬ ਤਸ਼ਰੀਫ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਕ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਉਥੇ ਦੇ

‘ਕਲਿ ਤਾਰਣ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਆਇਆ, ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸੱਚਖੰਡ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ

Guru Nanak dev ji in Sachkhand : ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਈਂ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੱਕ ਲੋਪ ਰਹੇ। ਲੋਕ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਪਰ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ‘ਤੇ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ। ਤੀਸਰੇ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬੇਈਂ ਨਦੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ

ਛੋਟਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਦਿਵਸ : ਜਾਣੋ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਭਰਿਆ ਇਤਿਹਾਸ

Chhota Ghallughara Diwas : ‘ਘੱਲੂਘਾਰਾ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਬੰਧ ਅਫ਼ਗਾਨੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੱਖਰੀ ਅਰਥ ਹਨ ਸਭ ਕੁਝ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਣਾ, ਨਸਲਘਾਤ ਜਾਂ ਸਰਵਨਾਸ਼। ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਜ਼ੁਲਮ ਖਿਲਾਫ ਲੜਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਜਾਂ ਈਨ ਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਘੱਲੂਘਾਰਿਆਂ

ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲੈਣ ਲਈ ਬੀਰਬਲ ਦਾ ਲੰਗਰ ‘ਚ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚਣਾ

Birbal in Langar with his force : ਬੀਰਬਲ ਭੱਟ ਸਮੁਦਾਏ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਪੰਡਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਨੌਂ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਬੀਰਬਲ ਸ਼੍ਰੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਸੁਣੀ। ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ ਕਿ ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਮਾਨ-ਸਨਮਾਨ

ਧੰਨ-ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ-ਸਿੱਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਰਚੀ ਖੇਡ

Dhan Dhan Guru Hargobind Sahib ji : ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਉਥੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਰ ਪਈ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਭਾਈ ਕੱਟੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੀ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ–ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਲਈ ਉਪਹਾਰ ਲਿਆਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ

ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸੀਆਂ ‘ਸੱਚੇ ਸਿੱਖ’ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ

Signs of the True Sikh : ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਿਗਿਆਸੂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੀ-ਕੀ ਗੁਣ ਅਤੇ ਲੱਛਣ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ? ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ : ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ “ਕਿਸੇ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ” ਉਸਦੇ

ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ : ਗੁਰੂ ਸੇਵਾ ਲਈ ਰਹੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਮਰਿਪਤ

Special feature on Parkash Purab : ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਆਗਿਆ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੀਊਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਿਆਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਭਾਈ ਲਹਿਣੇ ਨੂੰ

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਬਾਲ ਲੀਲਾ- ਰਾਣੀ ਵਿਸ਼ਵੰਭਰਾ ਦੀ ਚਿਰੋਕਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ

Bal Leela of Guru Gobind Singh ji : ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਨਗਰ ਦੀ ਘਨੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਵੇਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਫਤਿਹ ਚੰਦ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਰੱਬ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸੀ ਪਰ ਔਲਾਦ ਦਾ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਾਣੀ ਵਿਸ਼ਵੰਭਰਾ ਬਸ ਇਸ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਾਲਕ ਗੋਬਿੰਦ

ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ- ਧੰਨ-ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ : ਜਦੋਂ ਸੰਗਤ ਲਈ ਬਣ ਗਏ ਸੇਵਾਦਾਰ

Dhan Dhan Guru Arjan dev ji : ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸਨ। ਸੰਗਤ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂਗੱਦੀ ’ਤੇ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦਸ਼ਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ -ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਗਤਾਂ ਪਹੁੰਚਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਕਿ ਕਾਬੁਲ ਨਗਰ ਵਲੋਂ ਆਉਣ

ਜੋ ਨਰੁ ਦੁਖ ਮਹਿ ਦੁਖੁ ਨਹੀ ਮਾਨੈ॥ ਧੰਨ-ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਚਾਰੀ ਇਹ ਬਾਣੀ

Guru Sahib Bani : ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਆਸਾਮ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਰੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਕਾਰਣਵਸ਼ ਢਾਕੇ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਗੋਰੀਪੁਰ ਪਰਿਵਾਰ ਸਣੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ

ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੀ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਸ : ‘ਵੱਸਦੇ ਰਹੋ- ਉੱਜੜ ਜਾਓ’

Guru Nanak blessing to villagers : ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੇ ਅਰਾਮ ਅਤੇ ਪਾਣੀ–ਪਾਨ ਕਰਣ ਲਈ ਖੂਹ ਉੱਤੇ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਅਭਦਰ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਕਾਰਣ ਹੀ ਵਿਅੰਗ ਕੱਸ ਕੇ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਇਹ ਵਿਵਹਾਰ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ

ਕਾਹੇ ਰੇ, ਬਨ ਖੋਜਨ ਜਾਈ।। ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਦੇਣਾ

Ninth Guru giving real knowledge : ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰਿਦੁਆਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਫਿਲੇ ਦਾ ਸ਼ਿਵਿਰ ਹਰਿਦੁਆਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕਨਖਲ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਨੌਂਵੇ ਵਾਰਿਸ ਉੱਥੇ ਪਧਾਰੇ ਹਨ

ਜਦੋਂ ਧੰਨ-ਧੰਨ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੇ ਘੁਮਾਇਆ ਮੱਕਾ, ਜਾਣੋ ਕਿਉਂ ਦਿਖਾਈ ਇਹ ਕਰਾਮਾਤ

When Guru Nanak Dev ji : ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਹੋਰ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੱਕੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਰਾਵਾ–ਸ਼ਿੰਗਾਰ, ਨੀਲੇ ਵਸਤਰ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਾਸਾ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਗਲ ਵਿੱਚ ਬਾਣੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲੈ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਅਰਬੀ–ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਉਹ

ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਧਿਆਈਐ, ਜਿਸ ਡਿਠੈ ਸਭਿ ਦੁਖ ਜਾਇ ॥

Sri Harkrishan Sahib ji : ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਤੁਸੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਉਦਾਰ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸਨ। ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁਖੀ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾਹੀਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਟੁੱਟਦਾ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਅਣਗਿਣਤ ਰੋਗੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ

ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਲਈ ਕੇਸ ਕਿਉਂ ਲਾਜ਼ਮੀ? ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਜਵਾਬ

Why is hair mandatory : ਇੱਕ ਵਾਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਗਰੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨੀਕ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਕੁੱਝ ਸਿੱਖ ਇਕੱਠੇ ਹੋਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਆਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਉੱਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤਪਾਨ ਕਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਅਮ੍ਰਿਤਪਾਨ ਕਰਣ ਲਈ

ਚੌਥੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਕੀਤੀ ਚਾਰ ਲਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ

The Fourth Patshah started : ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਪ੍ਰਥੀ ਚੰਦ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੰਝਲੇ ਬੇਟੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਣਾ ਚਾਹਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰਿਕ ਝਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਅਰਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕਰਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ

ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਹ ਸੁਹਾਗਣ ਦਾ ਸੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣਾ

Bringing the Truth of Shah Suhagan : ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੀਆਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਾਹੌਰ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਨਗਰ ਦੀਪਾਲਪੁਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਵੇਖੀ। ਪੁੱਛਣ ’ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਫ਼ਕੀਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਾਹ ਸੁਹਾਗਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਜੋਤੀ-ਜੋਤ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ : ਧੰਨ-ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਕੋਟਿਨ-ਕੋਟਿ ਪ੍ਰਣਾਮ!

Dhan Dhan Guru Angad Dev ji : ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਭਾਈ ਲਹਣਾ ਜੀ ਸੀ। ਤੁਹਾਡਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ (ਜਨਮ) 18 ਅਪ੍ਰੈਲ ਸੰਨ 1504 (ਤਦਾਨੁਸਾਰ 4 ਵਿਸਾਖ ਸੰਵਤ 1561) ਨੂੰ ਗਰਾਮ ਮੱਤੇ ਦੀ ਸਰਾਏ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਿਰੋਜਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਫੇਰੂਮਲ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਯਾ ਕੌਰ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਫੇਰੂਮਲ

ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ ਦਾ ਚੌਧਰੀ ਤ੍ਰਿਲੋਕਾ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਸਹੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣਾ

Guru Tegh Bahadur Chaudhary Triloka : ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਸਾਹਬ ਜੀ ਗੁਰਮਤਿ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੋਂਗਰਾਮ ਪੁੱਜੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਮਕਾਮੀ ਲੋਕ ਯਥਾ ਸ਼ਕਤੀ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਭੇਂਟ ਲੈ ਕੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਉਸ ਨਿਰੰਕਾਰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ

ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਮਾਤਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭੇਜੀ ਅਨੋਖੀ ਭੇਟਾ, ਧੰਨ-ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਲਾਈ ਸਿਰ-ਮੱਥੇ

When a poor mother lovingly : ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਗਈ ਮਸੰਦ ਪ੍ਰਥਾ ਮੁਤਾਬਕ ਉੱਚੇ ਚਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਮਸੰਦ ਸਥਾਨ–ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਜਾਕੇ ਸਧਾਰਣ ਜਿਗਿਆਸੁਵਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤਿ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿੱਧੀ ਜਾਣਕੇ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਗੁਰੂਘਰ

Carousel Posts